آخرین خبرها
خانه / اسلایدر صفحه اول / توصیه بهداشتی: تدابیر خواب و بیداری
توصیه بهداشتی: تدابیر خواب و بیداری
تدابیر خواب و بیداری

توصیه بهداشتی: تدابیر خواب و بیداری

عواملی خارجی یا داخلی وجود دارند که در ساختار اخلاط و مزاج ما دخالت می کنند و موجب نگهداری سلامت ما و یا موجب از بین رفتن سلامت ما می شوند که به آن ها اسباب ضروریه یا سته ضروریه و یا اسباب سته می گویند که عبارتند از غذا و نوشیدنی ها، هوا، احتباس و دفع، خواب و بیداری، حرکت و سکون و نهایتاً اعراض نفسانی.
در طب سنتی برای هر یک از این شش مورد تدابیری توصیه شده است که در ذیل به برخی از تدابیر مربوط به خواب و بیداری اشاره می گردد:

 

  1. بهترین وقت خوابیدن هنگامی است که هضم معدی انجام گرفته و غذا از فم معده عبور کرده باشد و خواب قبل از این زمان، موجب تمدد و نفخ و رویاهای ترسناک می‌شود.
  2. بهترین ساعت خواب حدوداً از ساعت ۱۰:۳۰ شب تا ۳:۳۰ بامداد می باشد و بیدار ماندن در شب بسیار بد و سحرخیزی ممدوح و شایسته است بنابراین بهترین وقت برای قیام شب و به اصطلاح فقهی شب زنده داری با آنچه طب سنتی در مورد زمان خواب توصیه کرده است منطبق می باشد. وقتی سحر می شود و به صبح نزدیک می شویم، خواب در آن اوقات خاصیت دم زا دارد و تولید دم می کند لذا بیدار بودن در آن اوقات مورد تاکید است و فظیلت نماز شب نیز، نزدیک صبح بیشتر است. بنابراین بهترین زمان خواب بعد از پاسی از شب شروع می شود تا فجر اول، که این زمان را باید استراحت کنید و بخوابید و بعد از آن را می توانید بیدار باشید.
  3. خوابیدن در حال گرسنگی باعث ضعف حرارت غریزی و لاغری بدن می‌‌شود. به همین دلیل، خواب بامداد نیز که دیگر غذای شب هضم یافته و معده خالی شده است مناسب نمی‌باشد.
  4. خوابیدن در زمان بین الطلوعین ، هنگام اذان ظهر و هنگام غروب آفتاب مذموم بوده و نهی شده است.
  5. خوابیدن در روز، خصوصاً در زمستان، باعث ایجاد بیماری‌های رطوبتی و نزله می‌گردد. تباهی رنگ چهره، سستی بدن، احساس کسالت و کاهش اشتها از دیگر عوارض خواب روزانه هستند.
  6. خواب کوتاه قبل از اذان ظهر، قیلوله نام دارد و خوب است . خواب عصر بلغم زاست و خوب نیست افراد را خسته تر می کند.  افراد صفراوی  فقط مجاز هستند قدری بعد از ناهار خوردن با فاصله بخوابند و با شکم خالی نخوابند تا رطوبت به بدنشان برگردد.
  7. بیشترین ضرر خواب روز متوجه سرد مزاجان است.
  8. خواب روز نمی‌تواند جایگزین خواب شب باشد و افرادی که به خواب روز عادت دارند باید به تدریج تغییر عادت دهند.
  9. خوابیدن در آفتاب به علت تحریک اخلاط و صفرا سبب سنگینیِ دِماغ و سردرد می‌شود.
  10. بیداری بیش از حد موجب از بین رفتن رطوبات اصلی بدن، اختلال هضم، خشکی مغز و احتراق اخلاط می‌شود.
  11. خواب معتدل شش ساعت است و نباید از ده ساعت بیشتر باشد.
  12. محل خواب هر شخص باید بر حسب مزاج هر شخص، از نظر حرارت و برودت در دمای مناسبی باشد.
  13. لباس خواب هر شخص باید متناسب با مزاج شخص و فصل باشد.
  14. خوابیدن در محل خیلی سفت موجب آسیب به عصب می‌شود.
  15. خواب بر زمین سرد و نمناک می‌تواند زمینه ساز برخی بیماریها مثل استرخاء و درد پشت گردد.
  16. مکان خواب باید در تاریکی مطلق باشد لذا استفاده از چراغ خواب در حالت طبیعی به هیچ وجه توصیه نمی شود.
  17. در تابستان در زیر آسمان و فضای باز بخوابید و آسمان را نگاه کنید.

شیوه خوابیدن:

  • طبق نظر حکما خوابیدن نیکو خوابیدن به پهلوی راست رو به قبله است یعنی به گونه ای بخوابید که پهلوی راست و صورت رو به قبله باشد  لذا منظور از روبه قبله خوابیدن این است که  سر رو به مغرب و  پا رو به مشرق قرار گرفته و صورت رو به قبله باشد.
  • شکل صحیح خوابیدن، حالت جنینی می باشد.
  • خوابیدن رو به قبله باعث می گردد تا آهن در مغز نشست نکند و جلوی سکته مغزی را می گیرد.
  • هنگام خوابیدن باید روی شکم را با روانداز مناسب پوشاند و گرم نگه داشت (باعث تجمع حرارت و هضم بهتر غذا می‌شود).
  • به پشت خوابیدن به ‌علت تجمع ترشحات دِماغی بر منافذ مربوطه موجب عوارض متعدد مانند بی‌خوابی، کابوس، نزله، درد پشت و … می‌شود.
  • هیچ وقت طاقباز نخوابید چرا که تخلیه ترشحاتی که از مغز ما خارج می شود را مختل می کند و فرد را مستعد سکته می کند.
  • هیچ وقت در معرض امواج الکترومغناطیسی گوشی موبایل و … نخوابید. توصیه می شود گوشی تلفن همراه خود را در هنگام خواب، خاموش کرده یا از محل خواب دوره نمایید.

تذکر:
۱-    توصیه می شود افرادی که خواب خوبی ندارند و مشکل بی خوابی دارند:
–     قبل از خواب دم کرده گل گل گاوزبان و سنبل الطیب میل نمایند.
–    قبل از خواب در جای شلوغ  حضور داشته باشند و یک دفعه از آن مکان شلوغ خارج شوند و در مکانی تاریک و ساکت استراحت کنند.
–     شنیدن صدای آب، صدای باد در برگ درختان یا صدای موسیقی سنتی بسته نگار  نیز به آنها کمک می کند.
–    برای داشتن خواب آرام، نوشیدن دم کرده بهار نارنج بعد از خنک شدن، یک دو ساعت قبل از خواب نیز نافع است. همچنین قرار دادن دستمال معطر با گلاب در کنار بینی توصیه شده است.
۲-    خواب زیاد ناشی از افزایش رطوبت مغز است و می تواند به علت افزایش بلغم یا افزایش خون حادث گردد. اگر این خواب در فصل بهار افزایش می یابد و در طول روز خمیازه می کشید و بدن را کش و قوس می دهید، این مشکل ناشی از افزایش خون است که با حجامت برطرف می شود.
اما اگر گرم مزاج نیستید و در خواب آب دهانتان جاری می شود و سردی ها باعث اذیت شما می شوند باید سردیهایی مثل ماست و دوغ و کاهو را ترک کنید و از ادویه جات مثل دارچین و زنجبیل استفاده کنید. هر روز ۱-۲ ساعت کندر بجوید (توجه کنید جویدن کندر در این مورد موثر است نه بلعیدن آن)

۱۶ نظر

  1. مطمئنید رو به قبله اینجوریه؟

    جایی پرسیده بودم نوشته بود رو به قبله یعنی پاتون به سمت قبله است که بلند میشین می ایستین دقیقا به سمت قبله میشه..

    این جوری که تمام معادلات ما به هم میریزه 🙂

    • سلام . منم اولین باره رو به قبله بودن رو اینطوری شنیدم . تو چند تا کتاب هم خوندیم رو به قبله بودن اینکه پاهات رو به قبله باشه .آخه نمیدونیم کدوم درسته ؟ اونی که شما میگید و یا اونوی که به ما تا حالا گفته شده بود و خونده بودیم ؟

  2. سلام. من همن تا حلا روبه قبله خوابیدن را اینطوری که در بالا گفته شده، نشنیدم ولی شنیده بودم که رو به قبله خوابیدن یعنی سر به طرف شما و پا ها به طرف جنوب و به پهلوی راست خوابیده تا صورت رو به قبله باشد و دست راست زیر چانه راست و دست چپ روی بدنت باشد. لطفا جواب دهید . ممنونم.

  3. سلام .ممنون میشم اگه در مورد لوازم ارایش طبیعی جایگزین رز ریمل و سایه هم بنویسید

  4. رو به قبله را از چگونگی دفن اموات میشه فهمید سخت نیست یعنی اینکه سمت راست بدنتون رو به قبله باشه.

  5. با عرض سلام و احترام
    در تلگرام در کانال پزشکی با عکس شماتیک اورده بود که به پهلوی چپ بخوابید. چون به پهلوی راست باعث برگشت اسید و محتویات معده به دهان می شود. درصورتیکه شما و روایات اسلامی به خوابیدن بر پهلوی راست توصیه میکنید. لطفا راهنمایی فرمایید.

    • با سلام و احترام
      این عکس و نحوه خواب به سمت چپ مورد تایید نمی باشد و خوابیدن به سمت چپ باعث برگشت اسید معده می شود.
      گروه مدیریت سایت

  6. رو به قبله خوابیدن دو نوعه و اونیکه معمولا همه میدونن مال شخص در حال مرگه اما برای خوابیدن باید همونجوری که تو متن اومده صورت شما رو به قبله باشه

  7. ممنون از مطالب خوب و مفیدی که میزارید
    برای کسایی که کارشون شیفتی هست و بعضی از شبها بیدار باید باشن چه توصیه ای دارید و جهت کاهش عوارض بهم ریختن ساعت خوابشون باید چکار کنن

    • با سلام و احترام
      کار شیفتی که روال طبیعی خواب را به هم می زند برای سلامتی مضر می باشد.
      توصیه می شود حداقل شیفت را چرخشی نکنید تا ضررش کمتر باشد.
      گزوه مدیریت سایت

  8. ضﻋﻨﻮﺍﻥ ﻭ ﻧﺎﻡ ﭘﺪﻳﺪﺁﻭﺭ: ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺑﺮ ﺍﻋﺼﺎﺏ ﻭ ﺭﻭﺍﻥ ﻣﻮﻟﻒ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻬﻲ ﺧﻮﺭﻭﺵ.
    -تاثیر موسیقی بر اعصاب و روان

    سلام من یک کتاب راجع به موسیقی و صدا خوندم از ترم افزار بازار کتاب قایمیه که خیلی جالبه میخواستم بدونم نظر دکتر چیه و اگه ممکنه تو سایت مطالبش اشتراک بشه اینجا یه جمله دیدم دکتر گفته بود موسیقی سنتی برای خواب ولی تو کتاب نوشته مضره صدا به هرنوع با هر دسیبل که باشه کلا در عمر انسان و عملکرد اعصاب و فیزیک اثر داره مخصوصا صداهای بم
    اسمش

  9. ممنون از جناب دکتر روازاده ودست اندر کاران این سایت خوب ومفید ؛ موفق وموید باشید

  10. سلام شدیدا دموی هستم:
    ۱٫همه جا میگن ۷ تا ۸ ساعت خواب مفیده حالا شما چرا میگین ۶ ساعت(اینطوری خود من شخصا در طول روز کسل میشم و سرحال نمیمونم)؟
    ۲٫ ۲۲:۳۰ تا ۳:۳۰ که گفتین بهترین زمان خواب و بیداریه میشه ۵ ساعت اون یکی دو ساعتو کی بخوابیم(قبل اذان ظهر که همه یا سرکارن یا…)؟
    ۳٫ بعضی وقتا ممکنه اذان صبح ۳:۳۰ باشه اون موقع نماز شبو اگه بخوایم بخونیم باید زودتر بخوابیم تا زودتر بیدار شیم(مثلا ۱۰ تا ۳)؟

    ممنون میشم اگه راهنمایی کنید

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

لطفا جای خالی را با مقدار مناسب پر کنید. *