آخرین خبرها
خانه / اسلایدر صفحه اول / طراحی مدل حجامت بر روی حیوانات (wet cupping) و بررسی تاثیرآن بر پارامترهای ایمونولوژیکی و هماتولوژیکی در گوسفند
طراحی مدل حجامت بر روی حیوانات (wet cupping) و بررسی تاثیرآن بر پارامترهای ایمونولوژیکی و هماتولوژیکی در گوسفند
طراحي مدل حيواني حجامت

طراحی مدل حجامت بر روی حیوانات (wet cupping) و بررسی تاثیرآن بر پارامترهای ایمونولوژیکی و هماتولوژیکی در گوسفند

به مناسبت ۱۴ مهر روز دامپزشکی

مقاله ذیل تقدیم می گردد

علی رغم پیشرفت های فراوان در علوم پزشکی و فراگیرشدن طب مدرن، بسیاری از مردم در سراسر دنیا به سایر روش های درمانی مانند گیاه درمانی، طب سوزنی، هومیوپاتی، انرژی درمانی، حجامت و غیره، که به نام طب مکمل یا جایگزین (complementary or alternative medicine) نامیده می شود، روی آورده اند.
در دامپزشکی نیز به طب مکمل توجه زیادی شده است و علاوه بر کتب و دستورالعمل های موجود، تحقیقات علمی گسترده ای نیز در این زمینه انجام شده و علاقه مندی به طب جایگزین در دامپزشکی نیز در حال افزایش است.
مطالعه حاضر بر اساس جستجو در بانک های اطلاعاتی معتبر (science direct, pubmed, magiran)و در دسترس برای اولین بار در دنیا، به طراحی مدل حیوانی حجامت بر روی گوسفند پرداخته و نیز تاثیر آن را بر فاکتورهای خونی و ایمنی گوسفند مورد بررسی قرار داده است.

 

چکیده

 حجامت یکی از روش های درمانی طب سنتی ایران، برای بازگرداندن و احیا تعادل در ارگانیسم است. در این مطالعه برای اولین بار تاثیر حجامت بر روی برخی فاکتورهای ایمنولوژیک و هماتولوژیک گوسفند، مورد ارزیابی قرار گرفت.

روش کار: ۱۶راس میش نژاد مهربان، به صورت تصادفی به ۲ گروه ;۸ تایی آزمایش و شاهد تقسیم شدند . در روزهای ۰، ۳، ۷ و ۱۸پس از انجام حجامت از دو گروه شاهد و آزمایش خون­گیری از ورید وداج انجام و فاکتورهای گلبول سفید تام، لنفوسیت و گرانواوسیت، گلبول قرمز، هموگلوبین، MCH ,MCV ،MCHC و پلاکت اندازه گیری گردید. همچنین قبل از شروع آزمایش و نیز ۳ و ۱۸روز پس از انجام حجامت، خونگیری جهت اندازه گیری فاکتور C3صورت پذیرفت.

نتایج: بررسی ها افزایش معنی داری ( P< 0.05) در مقدار C3بین نمونه روز صفر و ۱۸ پس از حجامت در گروه آزمایش نشان داد.

نتایج در سایر فاکتورهای بررسی شده، اختلاف معنی داری را نشان نداد.(P< 0.05)

نتیجه گیری: تاثیر مثبت حجامت بر سیستم کمپلمان در گوسفند و عدم تاثیر منفی آن بر سایرفاکتورهای بررسی شده، راه را برای تحقیقات بعدی در مورد بررسی تاثیر حجامت بر درمان بیماری های دامی هموار ساخت.

 مقدمه:

طب سنتی ایرانی- اسلامی یک مکتب طبی جامع و پویا است که ریشه های آن به پیش از ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح باز میگردد. (۴،۱) به طور کلی طب سنتی “مجموعه علوم نظری و عملی خارج از حوزه طب مدرن برای پیشگیری و درمان بیماری ها و ارتقا سلامت جامعه است، که از نسلی به نسل دیگر در جوامع مختلف انتقال یافته است(۳). طب سنتی به دلیل متکی بودن بر باورهای مردم یک منطقه، کل نگر بودن و قابل اجرا، امن و اقتصادی بودن در اکثر کشورها مورد توجه قرار گرفته و پیشرفت و توسعه یافته است.( ۳).

علاوه بر توسعه و افزایش علاقه مندی به طب جایگزین و سنتی در پزشکی، این علم در دامپزشکی نیز در حال توسعه است. تقریبا تمام روش ها و داروهای مورد استفاده در این طب برای انسان، می تواند در دامپزشکی نیز مورد استفاده قرار گیرد(۱۵). طب سوزنی به عنوان یکی از روش های طب سنتی در سال های اخیر در جوامع دامپزشکی سراسر دنیا به عنوان یک روش علمی معتبر، مورد پذیرش قرار گرفته است. به علاوه گیاه درمانی، ماساژ درمانی و غذا درمانی نیز جز روش های درمانی رایج سنتی در دامپزشکی می باشد.(۱۵)

حجامت نیز یکی دیگر از روش های درمانی طب سنتی، برای بازگرداندن و احیا تعادل در ارگانیسم است که براساس قدیمی ترین سند موجود از ۳۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به عنوان یک روش درمانی در مقدونیه انجام می شده است.(۱۶،۳) این عمل به صورت ایجاد مکش در مواضع خاصی از بدن و خونگیری از آن مواضع انجام می شود. زمانی که بادکش به تنهایی ایجاد شود حجامت گرم و خشک(Dry Cupping) نامیده شده و زمانیکه پس از بادکش بوسیله ایجاد خراش سطحی روی پوست در سطح اپی درم و بادکش مجدد، از بدن خون گرفته شود حجامت تر (Wet Cupping) نامیده می شود. (۱۶،۱۱،۳)

حجامت به عنوان یک روش مهم در طب سنتی و روشی که در متون دینی نیز مورد توجه قرار گرفته است، در انسان همواره نتایج خوبی به همراه داشته است. گزارشات اولیه نشان دهنده تقویت سیستم ایمنی با روش حجامت است. با این حال سندی مبنی بر استقاده از حجامت در درمان حیوانات وجود ندارد. لذا در این مطالعه برای اولین بار تاثیر حجامت بر روی برخی فاکتورهای ایمنولوژیک و هماتولوژیک گوسفند، به عنوان یک روش پیشگیری و درمانی ارزان و بدون عوارض جانبی در درمان بیماری های دام مورد ارزیابی قرار گرفت.

مواد و روش ها:

این مطالعه بر روی ۱۶ راس میش نژاد مهربان با محدوده سنی ۴-۲ سال در ایستگاه تحقیقاتی عباس آباد دانشگاه بوعلی سینا – همدان اجرا شد. گوسفندان در طی آزما یش با جیره استاندارد و یکسان جو، کاه و یونجه تغذیه شده و به صورت نگهداری در جایگاه بسته، به تغذیه دستی پرورش می یافتند .

همچنین گوسفندان از نظر بالینی به ظاهر سالم و فاقد علائم بیماری خاصی بودند.

انجام حجامت:

گوسفندان بر اساس شماره گوش به صورت تصادفی به ۲ گروه ۸ تایی شاهد و آزمایش تقسیم شدند. در گروه آزمایش، ابتدا پشم ناحیه ساکرال گوسفند به وسیله پشم چین دستی اصلاح گردید. سپس گوسفند به پهلو خوابانیده و پس از ۵دقیقه بادکش گذاری در ناحیه ساکرال، با استفاده از تیغ بیستوری استریل شماره ۱۵ حدود ۴۰ خراش به عمق حداکثر ۵/۳ میلیمتر و طول۵/۰ سانتی متر در ناحیه ذکر شده ایجاد شد. پس از ایجاد خراش مجددا یک مرحله بادکش به مدت ۳دقیقه صورت پذیرفت و سپس محل خون ریزی تمیز و پانسمان گردید.

hejamat goosfandan 1 hejamat goosfandan 2 hejamat goosfandan 3

شکل شماره ۱ نحوه اصلاح کردن ناحیه مورد نظر و انجام حجامت در گوسفندان

نمونه گیری

قبل از شروع آزمایش از هر یک از گوسفندان مقدار ۸ میلی لیتر خون از ناحیه ورید وداج اخذ و۱میلی لیتر آن برای سنجش گلبول سفید، لنفوسیت و گرانولوسیت، گلبول قرمز، هموگلوبین،MCV ، MCH، MCHC و پلاکت به لوله های آزمایش استریل حاوی ماده ضد انعقاد EDTA و ۷ میلی لیتر باقی مانده به لوله های بدون ماده ضد انعقاد جهت تهیه سرم و سنجش C3انتقال یافت. برای جداسازی سرم لوله ها با دور ۳۰۰۰دور در دقیقه به مدت ۱۵دقیقه سانتریفیوژ شده و سرم آنها جدا گردید.

۷،۳ و ۱۸ روز پس از انجام آزمایش مجددا از هر یک از گوسفندان گروه شاهد و آزمایش به ترتیب قبل، خونگیری از ورید وداج جهت اندازه گیری فاکتورهای گلبول سفید تام، لنفوسیت ها و گرانولوسیت، گلبول قرمز، هموگلوبین MCV،MCH ، MCHC و پلاکت ۳و ۱۸روز پس از حجامت جهت اندازه گیری فاکتور C3، صورت پذیرفت.

آزمایشات هماتولوژی و ایمنولوژی:

ارزیابی گلبول سفید تام، لنفوسیت ها و گرانولوسیت ها، گلبول قرمز، هموگلوبین MCV ، MCHC، MCH و پلاکت، با استفاده از دستگاه سل کانتر دیاترون (Abacus) صورت پذیرفت. اندازه گیری میزان C3پس از تهیه نمونه سرم در هر نوبت خونگیری به روش نفلومتری با دستگاه Minineph مدل AD200 انجام پذیرفت. داده های بدست آمده به وسیله نرم افزار SPSS و آزمون تی مورد تجز یه و تحلیل آماری قرار گرفت. سطح معنی دار داده ها P<0/. 5 در نظر گرفته شد.

نتایج:

برای مقایسه خون گروه شاهد و آزمایش از نظر فاکتورهای گلبول سفید، لنفوسیت و گرانولوسیت، گلبول قرمز، هموگلوبین MCHC ،MCH ،MCV و پلاکت از آزمون تی استفاده شد. در تجزیه و تحلیل آماری اختلاف معنی داری از نظر افزایش فاکتورهای نام برده در روز های ۷،۳ و ۱۸پس از حجامت بین دو گروه شاهد و آزمایش مشاهده نگردید.

(جدول های شماره ۱ و ۲). برای مقایسه، سرم گروه آزمایش و شاهد از نظر فاکتورC3 نیز از آزمون تی استفاده شد. نتایج، اختلاف معنی داری را در سطح این پروتئین، در روز۳ پس از حجامت در نمونه پیش آزمون و پس آزمون، در گروه شاهد و آزمایش نشان نداد، اما میزان C3در روز ۱۸پس از حجامت، در گروه آزمایش نسبت به نمونه پیش آزمون، به طور معنی داری بالاتر بود(۰۵/۰>P) (جدول شماره ۲ و شکل شماره۱)

 

جدول شماره ۱ مقایسه سطح فاکتورهای هماتولوژی در روزهای مختلف آزمایش در دو گروه آزمایش و شاهد

 tabel-1

 

جدول شماره ۲- مقایسه سطح فاکتورهای ایمونولوژی در روزهای مختلف آزمایش در دو گروه آزمایش و شاهد

 tabel-2

  a,b نشان دهنده اختلاف آماری معنی دار در هر ستون در روزهای آزمایش است.(p< 0.05)

 hejamat goosfandan 4

 شکل شماره ۲- روند تغییر میزان C 3 سرم خون گوسفند در روزهای مختلف آزمایش در دو گروه آزمایش و شاهد

بحث:

علی رغم پیشرفت های فراوان در علوم پزشکی و فراگیرشدن طب مدرن، بسیاری از مردم در سراسر دنیا به سایر روش های درمانی مانند گیاه درمانی، طب سوزنی، هومیوپاتی، انرژی درمانی، حجامت و غیره، که به نام طب مکمل یا جایگزین (complementary or alternative medicine) نامیده می شود، روی آورده اند(۳).

در دامپزشکی نیز به طب مکمل توجه زیادی شده است و علاوه بر کتب و دستورالعمل های موجود، تحقیقات علمی گسترده ای نیز در این زمینه انجام شده و علاقه مندی به طب جایگزین در دامپزشکی نیز در حال افزایش است.

(۲۰۱۰,center graz) بر اساس یک نظر سنجی در سال۲۰۱۱، آموزش طب مکمل و جایگزین در دامپزشکی توسط Memon و Sprungerاز ۳۴ کالج و دانشکده دامپزشکی در آمریکا، کانادا، استرالیا و اروپا مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که طب مکمل در دامپزشکی مهم است و در آموزش و پرورش باید به آن پرداخته و در برنامه های درسی آن گنجانده شود. (۹) علاوه بر این طب سنتی حاصل هزاران سال تجربه است و نمی توان به بهانه قدیمی بودن آن را کنار گذاشت. تنها راه برای مشخص نمودن ارزش این طب این است که این ادعاهای درمانی تاریخی، توسط علم مدرن مورد بررسی و آزمایش قرار گیرد.

امروز حجامت، یکی از روش های طب سنتی است که با ایجاد مکش در نقاط خاصی از بدن و افزایش جریان خون در آن ناحیه ایجاد می شود(۲,۵,۸,۱۴).

در دهه های اخیر مطالعات متعددی در خصوص تأثیر حجامت بر درمان بیماری های مختلف انسانی صورت گرفته است. بررسی مطالعات huijuanو همکاران در سال های۲۰۱۰ و ۲۰۱۲ نشان می دهند که حجامت تاثیر بالقوه ای در درمان بیماری هایی مثل، هرپس زوستر، فلج بل، دیسک کمر، آکنه، درد زانو، اسپوند یلوز گردن، آسم، کهیر، ورم پستان، سرماخوردگی، و غیره دارد. (۷، ۶) با این حال سندی مبنی بر استفاده از این روش درمانی مفید، ارزان و در دسترس در دامپزشکی وجود ندارد.

مطالعه حاضر بر اساس جستجو در بانک های اطلاعاتی معتبر (science direct, pubmed, magiran)و در دسترس برای اولین بار در دنیا، به طراحی مدل حیوانی حجامت بر روی گوسفند پرداخته و نیز تاثیر آن را بر فاکتورهای خونی و ایمنی گوسفند مورد بررسی قرار داده است.

یافته های بدست آمده از این مطالعه تفاوت معنی داری بین سطح فاکتورهای گلبول سفید تام، لنفوسیت و گرانولوسیت، گلبول قرمز، هموگلوبین ، MCV ، MCH ، MCHC و پلاکت در دو گروه شاهد و آزمایش در روز های قبل و بعد از آزمایش را نشان نداد.

همچنین نتایج این تحقیق در موردC3 (فراوان ترین و مهمترین پروتئین کمپلمان) نشان داد، سطح این پروتئین در گروه حجامت به طور معنی داری در روز ۱۸پس از آزمایش بالاتر از گروه شاهد است.

C3 مهم ترین پروتئین سیستم کمپلمان است که معمولا توسط سلول های کبدی و ماکروفاژها ساخته می شود و بیشترین غلظت سرمی را در میان اجزای کمپلمان داشته و برای پیشرفت آبشار کمپلمان، فعال شدن این پروتئین ضروری است. (۱۲)

تحقیقات صورت گرفته توسط zhang و همکاران در سال ۲۰۰۶ بر روی اثرات حجامت بر عملکرد سیستم ایمنی در درمان برونشیت مزمن در انسان نیز، افزایش معنی دار سطح C3 درگروه حجامت یافته نسبت به گروه شاهد را نشان داده که با نتایج ایم مطالعه مطابقت دارد. (۱۷)

نتایج این مطالعه افزایش معنی داری در سطح لنفوسیت و گلبول سفید در روزهای پس از حجامت در گوسفند را نشان نداد.

مطالعات Vaez Mahdavi و همکاران در سال ۲۰۱۲ نیز افزایش قابل توجهی در سطح لنفوسیت، بعد از دو هفته از حجامت نشان نداد ولی مقایسه نمونه قبل و ۲ هفته بعد از حجامت، افزایش اندکی در سطح گلبول سفید تام خون را نشان داد. (۱۰)

مطالعات ahmed و همکاران در سال ۲۰۰۵ در بررسی اثر حجامت بر درمان روماتوئید و تاثیر آن بر سطح برخی فاکتورهای ایمنی نیز نشان داد که سطح گلبول سفید تام در گروه درمان شده با حجامت پس از یک ماه افز ایش می یابد .(۱)

به طور کلی با توجه به نتایج این مطالعه و مطالعات صورت گرفته به نظرمی رسد، که احتمالا تکرار حجامت و افزایش زمان لیوان گذاری و دفعات لیوان گذاری، می تواند باعث افزایش سطح لنفوسیت و گلبول سفید تام خون شود.

از نکات قابل توجه دیگر در نتایج بدست آمده از این مطالعه، کاهش جزئی در سطح گلبول قرمز، هماتوکریت و هموگلوبین در روز ۷ پس از آزمایش در گروه حجامت نسبت به نمونه قبل آزمایش بود. اگرچه این کاهش از نظر آماری معنی دار نبود. تحقیقات صورت گرفته در زمینه حجامت در انسان توسط Vaez Mahdaviو همکاران در سال ۲۰۱۲ نیز کاهش معنی دار سطح گلبول قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت را در روزهای پس از حجامت نشان داده است.(۱۰) همچنین مطالعات مختلف صورت گرفته توسط Danyali و همکاران در سال ۲۰۰۹، جهت مقایسه خون وریدی و خون حاصل از حجامت نشان داده است که میزان گلبول قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت در خون خارج شده از حجامت نسبت به وریدی به صورت معنی داری بالاتر است.(۳)

در مورد سایر فاکتورهای بررسی شده MCH)،MCV، MCHC و پلاکت) نیز تغییر قابل توجهی مشاهد نشد.

به طور کلی تاثیر مثبت حجامت بر سیستم کمپلمان در گوسفند و عدم تاثیرمنفی آن بر میزان WBC، لنفوسیت ها، گرانولوسیت ها MCH، MCV، MCHC ، پلاکت و مطابقت آن با تحقیقات صورت گرفته در انسان در برخی از فاکتورهای مورد بررسی، راه را برای تحقیقات بعدی در مورد بررسی تاثیر حجامت بر درمان بیماری های دامی هموار ساخته است.

با توجه به هزینه بالای درمان در دامپزشکی، مشکلات ناشی از باقی مانده دارویی در مواد غذایی و ایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی در دام فراگیر شدن روش های طب سنتی به ویژه حجامت در دامپزشکی، می تواند کاهش تقاضا برای استفاده از داروهای شیمیایی را به دنبال داشته باشد. به طور کلی تاثیر مثبت حجامت بر سیستم کمپلمان در گوسفند و عدم تاثیر منفی آن بر میزانWBC ، لنفوسیتها، گرانولوسیت ها ، MCH، MCV، MCHC ، پلاکت و مطابقت آن با تحقیقات صورت گرفته در انسان در برخی از فاکتورهای مورد بررسی، راه را برای تحقیقات بعدی در مورد بررسی تاثیر حجامت بر درمان بیماری های دامی هموار ساخته است. بررسی وسیع تر با در نظر گرفتن فاکتورهای بیشتر برای بررسی تاثیر حجامت بر درمان
بیماری های دامی پیشنهاد می گردد.

تشکر و قدردانی:

بدین وسیله از ریاست محترم دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه بوعلی سینا جناب آقای دکتر فیضی و جناب آقای دکتر میرزایی، عضو انجمن حجامت ایران که در اجرای این طرح ما را یاری نمودند تشکر و قدردانی می گردد.

 امین افصحی الف، زهرا آئینی ب، مرتضی یاوری ج*، حسین رضوان د

الف کارشناس بهداشت مواد غذایی، دانشکده پیرادامپزشکی دانشگاه بوعلی سینا همدان

ب کارشناس علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیرادامپزشکی دانشگاه بوعلی سینا همدان

ج استادیار، گروه دامپزشکی، دانشکده پیرادامپزشکی دانشگاه بوعلی سینا همدان

د استادیار، گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیرادامپزشکی دانشگاه بوعلی سینا همدان

 

منبع: مجلّه ی طب سنّتی اسلام و ایران، سال چهارم، شماره ی اول، بهار ۱۳۹۲

منابع:

 References:

  1. Ahmed,S.M., Madbouly, N.H., Maklad, S.S., Abu-Shady, E.A.(2005). Immunomodulatory effects of blood letting cupping therapy in patients with rheumatoid arthritis. J. Egypt. Immunol. 12:39-51.
  2. Ahmadi, A., Schwebel, D.C., Rezaei, M.(2008). The efficacy of wet-cupping in the treatment of tension and migraine headache. J. Am. Chin. Med. 36:37-44.
  3. Danyali, F., VaezMahdavi, M.R., Ghazanfari, T., Naseri, M. (2009). Comparison of the biochemical, hematological and immunological factors of “cupping” blood with normal venous blood. J. Physiology and

Pharmacology. 13:78 – ۸۷٫

  1. Elgood, C. (1992). A medical history of Persian and the Eastern Caliphate. Amir Kabir Publication.
  2. Farhadi, K., Schwebel, D.C., Saeb, M., Choubsaz, M., Mohammadi, R., Ahmadi, A. (2009). The effectiveness of wet-cupping for nonspecific low back pain in Iran: a randomized controlled trial. J. Complement Ther Medicine.

۱۷:۹-۱۵٫

  1. Huijuan, C., Mei, H., Xun, L., Shangjuan, D., Yongmei, Sh., Qian, W., Shu, X., Jianping, L.(2010). Clinical research evidence of cupping therapy in China: a systematic literature review.J. BMC Complement Altern Med.

۷۰:۱۱۰٫

  1. Huijuan, C., Xun, L., Jianping, L.(2012). An Updated Review of the Efficacy of Cupping Therapy J.pone . 7:1-14.
  2. Qasim, K., Al-Rubaye, A.(2012). The Clinical and Histological Skin Changes After the Cupping Therapy (Al-Hijamah). J Turk Acad Dermatol. 6:1-7.
  3. Memon, M.A., Sprunger, L.K. (2011). Survey of colleges and schools of veterinary medicine regarding education in complementary and alternative veterinary medicine. J Am Vet Med Ass.239: 619-623.
  4. Vaez Mahdavi, M.R., Ghazanfari, T., Aghajani, M., Danyali, F., Naseri, M. (2012). Evaluation of the Effects of Traditional Cupping on the Biochemical, Hematological and Immunological Factors of Human Venous Blood.

ACompendium of essays on alternative therapy. Edited by Arup Bhattacharya. First published January, Publishing

Process Manager Ivona Lovric . 67 – ۸۸

  1. Niasari, N., Kosari, F., Ahmadi, A.(2007). The Effect of Wet Cupping on Serum Lipid Concentrations of Clinically Healthy Young Men: A Randomized Controlled Trial.J. alternative and complement med.1:79-82.
  2. Rabbani, M. Mahzonieh, M. (2004). Veterinary Immunology. Printing from 504 to 524. Tehran University Press.
  3. Litscher, G.(2010). Ten Years Evidence-based High-Tech Acupuncture Part 3: A Short Review of Animal Experiments.J. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine.7:151-155.
  4. Lauche, R., Cramer, H., Choi, K.E., Rampp, T., Saha, F., Dobos, G., Musia, F.(2011). The influence of a series of five dry cupping treatments on pain and mechanical thresholds in patients with chronic non-specific neck pain – a randomised controlled pilot study.J. BMC Complementary and Alternative Medicine. 11:63-74.
  5. Smith, C. (1992). Acupuncture: an ancient treatment modality under cientific scrutiny. J Am Vet Med Assoc. 20:1321-1325.
  6. Zarif kar, A., Amir ghofran, Z., Habibi, H., Mansori, R. (2010). Effect of wet cupping on serum antibodies against antigens HBS after ccination against hepatitis B. J. Traditional Islam and Iran. 3: 259۲۶۳٫
  7. Zhang, CQ., Liang ,T.J., Zhang, W. (2006). Effects of drug cupping therapy on immune function in chronic asthmatic bronchitis patients during protracted period. J Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi.26:984-987.__

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

عبارت امنیتی(عددمناسب را در جای خالی وارد کنید) *