آخرین خبرها
خانه / اسلایدر صفحه اول / نگاهی به جایگاه طب ایرانی-اسلامی در جامعه امروز (گزارش روز کیهان-گفت‌وگو با دکتر حسین روازاده)
نگاهی به جایگاه طب ایرانی-اسلامی در جامعه امروز (گزارش روز کیهان-گفت‌وگو با دکتر حسین روازاده)
گفت‌وگو با دکتر حسین روازاده

نگاهی به جایگاه طب ایرانی-اسلامی در جامعه امروز (گزارش روز کیهان-گفت‌وگو با دکتر حسین روازاده)

ضرورت نظارت بر مطب های غیر مجاز طب سنتی(گزارش روز)

می‌گوید مدتها بود که با شروع فصل گرما و تابش مستقیم نور خورشید، پشت دست‌هایش جوش‌های قرمز رنگ می‌زد و خارش شدیدی پیدا می‌کرد. این حساسیت چند سالی بود که به سراغش آمده بود. چاره‌ای نداشت جز آنکه یک پماد ضدحساسیت همیشه به همراه داشته باشد و به محض شروع خارش، از آن پماد استفاده کند تا به صورت مقطعی دردش تسکین یابد اما همین چند روز پیش بود که به سفارش یکی از دوستان و حتی پزشک عمومی که برای نوشتن نسخه و پماد مورد نظر، به او مراجعه کرده بود، تصمیم گرفت حجامت کند. به گفته خودش به محض آنکه حجامت را انجام داد، نه از جوش‌های قرمز رنگ خبری بود و نه از خارش شدید پشت دست.

تغییر نگاه مردم به طب
امروزه عرصه علم پزشکی به واسطه مواجهه با مسائل جدید در حوزه‌های بهداشتی، درمانی، تحولات فرهنگی، فلسفی و همچنین ناتوانی در اداره و درمان بسیاری از بیماری‌ها دستخوش تحولات اساسی گشته است. هم اکنون‌رویکرد مردم از نگاه تک بعدی به سمت مراقبتهای طب مکمل و جایگزین و روش‌های درمانی طب سنتی و به عبارتی کل نگر تغییر یافته است. مطالعات متعدد گویای آن است که بین ۸۰ تا ۹۶ درصد مردم، گرایش به استفاده توأمان از خدمات پزشکی مدرن و پزشکی کل‌نگر و سنتی دارند، بنابراین شایسته و ضروری است که مسئولان دستگاه‌ها و نهادهای بهداشتی-درمانی، درصدد تدوین یک نظام خدمات بهداشتی-درمانی جامع باشند که بتواند نیازهای زیستی، روانی، اجتماعی و فرهنگی افراد را در یک سیستم یکپارچه و هماهنگ تامین نماید.
طاهره نرگسی به گفته خودش ۵-۶ سالی می‌شود که دیابت دارد و به شکل عامیانه می‌گوید ما هم قندی شدیم. وقتی از وی در مورد میزان مصرف داروهای قندش در طول روز می‌پرسم می‌گوید: «من خودم پرستار بازنشسته هستم و خیلی اعتقادی به داروهای شیمیایی ندارم. قبلا فقط از عطاری دارو می‌خریدم، هندوانه ابوجهل و گزنه و دال عدس و چند گیاه دیگر را ترکیب کرد و می‌جوشاندم و سه وعده در روز می‌خوردم، اما الان چون خیلی عصبی می‌شوم و قندم زیاد بالا می رود نزد پزشک غدد رفتم و او توصیه کرده که حتما قرص مصرف کنم و این کار را علی‌رغم میل باطنی‌ام انجام می‌دهم، البته داروهای گیاهی‌ام را قطع نکرده‌ام چون خیلی بهتر از داروهای شیمیایی است.

فرش‌های ماشینی و ترک کف پا
منتظر دریافت نسخه از داروخانه، روی صندلی نشسته بودم. صحبت یک مادرو دختر توجهم را به خود جلب کرد. زن سن و سالی هم نداشت ولی از ترک‌های عمیق کف پایش به شدت نالان بود. تن صدایش کمی بلندتر از حد معمول بود و توجه منتظران در صف دارو را به خود جلب می‌کرد. خانمی میانسال با موهای سفید از رنج روزگار لبخند می‌زد و رو به این دو خانم گفت: تمام  این ترک‌های پا از فرش‌های ماشینی است که در زیر پاهایمان انداخته‌ایم یا از همین سرامیک‌ها و کف‌پوش‌ها است. زمان قدیم ما از نمد و فرش‌های دستباف استفاده می‌کردیم اما الان همه می‌گویند این چیز‌ها ده‌مده شده است.

اعتقادی به طب سنتی نداشتم اما
در سال ۸۳ به دلیل بیماری قلبی در یکی از بیمارستان‌های خصوصی عمل قلب باز انجام دادم و یک سال بعد به دلیل مشکل قلبی مجددا به دکتر مراجعه کردم دستور آنژیوگرافی داد. بنده نه پول عمل را داشتم و نه آنکه طاقت و تحمل افسردگی و سرخوردگی دوران پس از عمل را، در کمال ناباوری و بی‌اعتمادی به طب سنتی با مرکز تحقیقات طب سنتی حجامت ایران آشنا شدم. با چند توصیه ساده دکتر طب سنتی از عمل آنژیوگرافی نجات پیدا کردم و تمام عروق گرفته قلبم خوب شد.این صحبتهای آقای جلال مقدس‌زاده ۵۷ ساله است که یک تجربه کاملا موفق از طب سنتی دارد.
وی درگفت‌وگوی تلفنی با گزارشگر کیهان با اشاره به اینکه با خوردن چندین داروی ساده از جمله ارده، عسل و حجامت و گفتن ۶۴ بار ذکر یا حی و یا قیوم در طول روز در توضیحات بیشتری می‌گوید: «صادقانه می‌گویم در ابتدا هیچ اعتقادی به این طب نداشتم ولی وقتی از روی ناچاری سراغ این طب رفتم نتیجه آن را به چشم خود مشاهده می‌کنم.»مقدس‌زاده در ادامه می‌گوید: «۲ ماه قبل هم به علت تنبلی در ادامه درمانم دچار گرفتگی عروق قلبم شد که به مطب طب سنتی رفتم و با یک زالودرمانی غلظت خونم برطرف شد و مشکل تنگی نفسم هم رفع شد. الان هم ازعرقیات گیاهی و دم‌نوش‌های مخصوص می‌خورم و حالم به لطف خداوند خیلی خوب است.»

طب سنتی بهترین درمان،  کمترین عارضه
مکتب طب سنتی ایرانی، شامل مجموعه‌ای از منابع تفکری، اجتماعی و تعاریف خاصی است که بر پایه شناخت مزاج افراد و اعتدال در اخلاط چهارگانه بنا شده است و بر تارک آن بزرگانی چون ابوعلی سینا، رازی، عقیلی، خراسانی، جرجانی و بسیاری دیگر از نام‌آوران و حکمای عرصه طب می‌درخشند.
انتخاب بین طب سنتی و طب نوین همواره یکی از بحث‌های چالش‌برانگیز پزشکی در ایران بوده است. دکتر مصطفی حیدرنژاد متخصص طب سنتی در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان در پاسخ به این سؤال که طب سنتی یا طب نوین؟ این طور پاسخ می‌دهد: «دنیای امروز یک واژه دارد و آن پزشکی و طب است. در بحث پزشکی و طب ما می‌خواهیم این کار را انجام دهیم، ما بهترین خدمت، بهترین نتیجه، کمترین عارضه و در دسترس‌ترین درمان را استفاده می‌کنیم.»
این متخصص طب سنتی می‌گوید: «ما باید معیارهایی را به دست مردم بدهیم که سره را از ناسره جدا کنند، زیرا طب سنتی که ما از آن صحبت می‌کنیم، طب سنتی سلامت‌نگر و پژوهش محور است و دو معیار مهم در توسعه سطح سلامت جامعه یعنی پیشگیری از بیماری‌ها و افزایش سطح کیفی همان سلامت پژوهش‌محوری را با تمام نقاط ضعف و قوت خود ارائه می‌دهد.»
از وی می‌پرسم نقطه نظر وزارت بهداشت در مورد طب سنتی چیست؟ چون ظاهرا به نظر می‌رسد این دو طب مقابل هم قرار دارند، حال آنکه ما هرگز نمی‌توانیم منکر پیشرفت‌های وسیع در علم طب نوین شویم. دکتر حیدرنژاد می‌گوید: «وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مخالف طب سنتی نیست و به همین دلیل دانشکده‌های طب سنتی را تأسیس کرده و آئین‌نامه‌ای برای سلامت طب سنتی تدوین شده و در اختیار دانشگاه‌ها قرار گرفته تا کسانی‌که صلاحیت دارند بتوانند مجوز بگیرند و وارد عمل شوند. اما افرادی هم هستند که هیچ‌گونه صلاحیت و مدرکی ندارند و قارچ‌گونه از زمین سبز می‌شوند و به این درمان می‌پردازند. وی تاکید می‌کند: «درمان و آموزش فقط در صلاحیت وزارت بهداشت است. هر کس می‌خواهد در این زمینه ورود پیدا کند باید از طریق وزارتخانه اقدامات خود را انجام دهد و مجوزهای لازم را بگیرد.»
همان طور که در قسمت اول گزارش توضیح دادیم برای روشن‌تر شدن این مسئله و پزشکانی که بدون مجوز اقدام به تأسیس کلینیک طب سنتی می‌کنند با دکتر خدادوست معاون طب سنتی در وزارت بهداشت نتوانستیم مصاحبه‌ای انجام دهیم، متأسفانه در این شماره هم علی‌رغم تماس‌های مکرر تا لحظه چاپ گزارش موفق به صحبت با ایشان نشدیم و تلاش گزارشگر کیهان برای شنیدن و چاپ دلایل ایشان نسبت به بی‌توجهی به آئین‌نامه سیاست سلامت کشور که از سوی مقام معظم رهبری در سال ۹۱ ابلاغ شده بود، بی‌نتیجه ماند.»

دغدغه قلبی رهبر توجه به طب ایرانی – اسلامی
مقام معظم رهبری در سخنانی در مورد اهمیت و توجه به طب سنتی فرموده‌اند: دغدغه قلبی امروز من – طب اسلامی – ایرانی است، به آن بپردازید.
خوشبختانه راز و رمزهای طب اسلامی، امروز به برکت نظام جمهوری اسلامی آشکار شده و این طب قوت گرفته است.
برای اطلاعات دقیق‌تر از آئین‌نامه سیاست سلامت کشور که توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شده است، با محسن عالی، دانشجوی پزشکی طب سنتی از ارمنستان گفت‌وگویی انجام داده‌ایم. وی در توضیحاتی در مورد این سیاست و دلایل کوتاهی وزارت بهداشت در مورد اجرای این آئین‌نامه می‌گوید: «معاونت درمان و آموزش، وزارت بهداشت موظف است از افراد متخصص و خبرگان و پزشکان فعال در این رشته آزمون گرفته و سپس برای آنها مجوز صادر کند تا از ورود قارچ‌گونه این مطب‌های بدون مجوز جلوگیری شود.»
وی با اشاره به اینکه بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۵ به تمام وزارتخانه‌های بهداشت در کل دنیا ابلاغ کرد که به سمت طب سنتی بروند خاطرنشان می‌کند: «الان در اکثر کشورهای دنیا مثل آمریکا، چین، هند و… برنامه‌های طب سنتی خود را به صورت دقیق و مدون دنبال می‌کنند، طب سنتی الان در تمام دنیا همه‌گیر شده است و ما نباید عقب باشیم و اگر برای احیای طب سنتی در کشور فکری نشود بناچار تا چند سال آینده شاهد واردات طب سنتی و داروهای گیاهی از کشورهایی مثل چین و کره‌جنوبی خواهیم بود.»
دکتر عالی با اشاره به اینکه خبرگان دارای سابقه و تجربه در مورد طب سنتی پس از گذراندن دوره‌های مدون آموزش و آزمون مرتبط با دوره با تایید معاونت آموزش وزارت بهداشت و در محدوده معینی می‌توانند نسبت به ارائه طب سنتی اقدام کنند،‌ می‌گوید: «در دولت قبلی گواهی خبرگان تنها به ۶ نفر در کشور داده شد و قرار شد کسانی‌که ادعای دکترای طب سنتی می‌کنند در معاونت آموزش وزارت بهداشت آزمون داده و مدرک بگیرند که متاسفانه دیگر این اتفاق نیفتاد و با گذشت ۴ سال از صدور این آئین‌نامه، کسی آن را اجرا نمی‌کند.»
عالی در ادامه با اشاره به اینکه مردم الان به طب ایرانی – اسلامی اعتماد لازم را پیدا کرده‌‌اند و علاقه‌مند هستند می‌گویند: «اگر وزارت بهداشت مکانی را جهت دریافت مجوز به پزشکان طب سنتی ندهد، مردم حتی به خانه‌ها جهت مداوا مراجعه می‌کنند و شاید تا چند سال آینده شاهد فرار خبرگان طب سنتی به خارج از کشور باشیم ضمن آنکه پزشکان برای درمان بیماران خود قسم نخورده‌اند که فقط از طب کلاسیک استفاده کنند بنابراین از طب‌های مکمل و سنتی هم برای نجات جان بیماران خود استفاده می‌کنند همچنین اکثر پزشکان طب سنتی در دانشکده طب سنتی آموزشهای لازم را دریافت کرده‌اند.»

شناخت مزاج
یکی از مبانی و اصول مهم طب سنتی (ایرانی – اسلامی) این است که طبیعت بدن هر یک از انسانها دارای مزاج خاص خود است و وظیفه طبیب این است که با شناخت این مزاج با تدابیر بهداشتی در مورد نوع غذا و نحوه زندگی و محیط و شغل شخص، سلامتی او را به بهترین و معتدل‌ترین حالت حفظ نماید تا شخص از نظر جسمی و روحی در بهترین شرایط باشد و هنگام بیماری مهم‌ترین وظیفه درمانگر این است که مزاج بدن و عضو درگیر را به حالت طبیعی و اصلی خویش برگرداند.
دکتر حسین‌روازاده محقق و پژوهشگر طب سنتی در عین حال که در خلال مصاحبه توصیه‌های بهداشتی را هم به ما گوشزد می‌کند و ما را از مزایای این علم بهره‌مند می‌سازد، در خصوص طب ایرانی – اسلامی می‌گوید:
«این طب هم مثل حوزه است و در برخی مواقع اختلاف نظرهایی در آن بین اطباء دیده می‌شود، ولی چون نو پا است نیاز به حمایت و تفاسیر بهتر و بیشتری دارد.
به او می‌گویم آیا فکر نمی‌کنید سلامتی مردم در این بین به مخاطره بیفتد؟ می‌گوید: «صددرصد مخالفم که در این طب ایرانی – اسلامی صدماتی به مریض وارد شود. چون صدماتی که در طب نوین به بیماران بر اثر مصرف زیاد داروهای شیمیایی و عوارض آن وارد می‌شود، خیلی بیشتر و نگران‌کننده‌تر است.»
دکتر روازاده با اشاره به اینکه مثلا شاید مصرف گوشت شتر در فردی عارضه‌ای ایجاد کند ولی او را کور نمی‌کند و از پا نمی‌اندازد، در توضیح بیشتر این مسئله می‌گوید: «طب ایرانی – اسلامی در حال شکل‌گیری است و نیاز به آن دارد که قدرت بگیرد و تقویت شود. متاسفانه در طب امروز خیلی درمان مطلق و قطعی وجود ندارد چون با مصرف یک داروی شیمیایی شاید یک درد را خوب کنیم ولی به بخش دیگری از بدن صدمه می زنیم… به دکتر روازاده می‌گویم ضعف در ترویج و تقویت طب ایرانی – اسلامی در کجاست؟ آیا وزارت بهداشت نباید حمایتهای بیشتری از این طب نوپا نماید؟ تاملی می‌کند و در پاسخم می‌گوید: «البته وزارت بهداشت ما نسبت به همه جای دنیا که شرایط سیاسی ما رادارند خیلی خوب عمل کرده است ولی کافی نیست. چرا که دستهای پنهانی که دو قرن گذشته با برنامه‌ریزی این نوع علم را نه فقط در این رشته، حذف کردند و به فراموشی سپردند، همان‌ها هم راهکارهای لازم برای عدم بازگشت این فرهنگ را در نظر گرفتند، اما کار ما چون ارتباط مستقیم با سلامتی مردم دارد و ما به میلیونها مردم آن را هدیه کردیم، استقبال خوبی از آن شده است ولی ما دنبال حمایت بیشتر مسئولان وزارت بهداشت هستیم.»
از وی می‌پرسم آینده این طب را چگونه می‌بینید؟ صراحتا می‌گوید: آینده این طب را احادیث و روایات روشن کرده‌اند. طب نوین نیاز به پاکسازی دارد.
وی می‌گوید: «الان طب ما طب پارا کلینیکی شده است تا کلینیکی. عده‌ای طب نوین را با پاراکلینیک جایگزین کردند – تمام معاینات افراد مثل معاینه از چشم، سر،… همه توسط دستگاهها انجام می‌گیرد، الان طب ما به طب دستگاهی بدل شده و دستگاه تصمیم می‌گیرد و ما مخالف این موضوع در طب سنتی هستیم.»

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

لطفا جای خالی را با مقدار مناسب پر کنید. *