سرکه خانگی – بخش چهارم (سرکه در احادیث)

در بخش اول ضمن بیان مقدمه، مواد و شرایط لازم برای تهیه سرکه شرح داده شد و در بخش دوم طرز تهیه سرکه انگور، خرما، کشمش و سیب تشریح و در بخش سوم، مطالبی در رابطه با خواص و کاربرد سرکه، سرکه های مصنوعی و ماندگاری سرکه ارائه گردید. در این بخش به عنوان بخش پایانی، برخی از احادیث نقل شده در زمینه سرکه بیان می گردد.

9- سرکه در احادیث:
در احادیث متعددی از خواص سرکه و کاربرد آن برای سلامتی و تندرستی نام برده شده است که در ذیل به برخی از این احادیث اشاره می کنیم:

امام على علیه السلام :
نِعمَ الإِدامُ الخَلُّ یَکسِرُ المِرَّهَ ، ویُطفِئُ الصَّفراءَ ، ویُحیِی القَلبَ .
سرکه ، نیکو خورشتى است؛ زرداب را مى‏شکند ، صفرا را فرو مى‏نشاند و قلب را زنده مى‏کند.

الکافی ، جلد 6 ، صفحه 329 ، حدیث 7 ، المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 284 ، حدیث 1924 کلاهما عن أبی بصیر عن الإمام الصادق علیه‏السلام ، الخصال ، صفحه 636 ، حدیث 10 عن أبی بصیر ومحمّد بن مسلم عن الإمام الصادق عن آبائه عنه علیهم‏السلام ، مکارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 413 ، حدیث 1400 عن الإمام الصادق علیه‏السلام ولیس فیها «ویطفئ الصفراء» ، بحار الأنوار ،ج 66 ، صفحه 304 ، حدیث 17 وح 22 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 230
—————————-
امام صادق علیه السلام :
الخَلُّ یُنیرُ القَلبَ .
سرکه ، قلب را روشن مى‏کند.

المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 284 ، حدیث 1925 عن رفاعه ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 302 ، حدیث 9 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 230
—————————–
مکارم الأخلاق :
رُوِیَ عَنِ الإِمامِ الکاظِمِ علیه‏السلام : أنَّهُ یُنادِی مُنادٍ مِنَ السَّماءِ : اللّهُمَّ بارِک فِی الخَلاّلینَ وَالمُتَخَلِّلینَ . وَالخَلُّ بِمَنزِلَهِ الرَّجُلِ الصّالِحِ یَدعو لِأَهلِ البَیتِ بِالبَرَکَهِ . فَقُلتُ : جُعِلتُ فِداکَ ! مَا الخَلاّلونَ ومَا المُتَخَلِّلونَ؟
قالَ : الَّذینَ فی بُیوتِهِمُ الخَلُّ وَالَّذینَ یَتَخَلَّلونَ .
از امام کاظم علیه‏السلام روایت شده است : منادى اى از آسمان ندا مى‏دهد : «خداوندا! خلاّلان و متخلّلان را برکت ده! سرکه ، به سان مردى درستکار براى اهل خانه دعاى برکت مى‏کند .
[راوى مى‏گوید :] گفتم : فدایت شوم! مقصود از «خلاّلان» و «متخلّلان» چیست؟
فرمود : «کسانى که در خانه‏هایشان سرکه (خلّ) هست و کسانى که خلال مى‏کنند» .

مکارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 330 ، حدیث 1059 ، مستطرفات السرائر ، صفحه 49 ، حدیث 9 وزاد فی ذیله «فإنّ الخلال نزل به جبرئیل مع الیمین والشهاده من السماء» ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 441 ، حدیث 26 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 354
—————————–
امام صادق علیه السلام :
نِعمَ الإِدامُ الخَلُّ ؛ یَکسِرُ المِرَّهَ ، ویُحیِی القَلبَ ، ویَشُدُّ اللِّثَهَ ، ویَقتُلُ دَوابَّ البَطنِ .
سرکه ، نیکو خورشى است . تلخه را مى‏شکند ، قلب را زنده مى‏سازد ، لثه را استحکام مى‏بخشد و جنبندگان شکم (کرم های شکم) را مى‏کُشد .
الدعوات ، صفحه 146 ، حدیث 383 ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 304 ، حدیث 17 دانش نامه احادیث پزشکی : 2 / 304
—————————–
امام صادق علیه السلام :
الخَلُّ یَشُدُّ العَقلَ .
سرکه ، عقل را استحکام مى‏بخشد .
الکافی ، جلد 6 ، صفحه 329 ، حدیث 2 ، المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 282 ، حدیث 1913 کلاهما عن سلیمان بن خالد ، مکارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 413 ، حدیث 1399 ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 301 ، حدیث 1 دانش نامه احادیث پزشکی : 2 / 304
—————————–
امام صادق علیه السلام :
الاِصطِباغُ بِالخَلِّ یَقطَعُ شَهوَهَ الزِّنى .
خورش ساختن سرکه ، شهوت زنا را ریشه کن مى‏کند .
الکافی ، جلد 6 ، صفحه 330 ، حدیث 10 دانش نامه احادیث پزشکی : 2 / 304
—————————–
امام صادق علیه السلام :
إنّا لَنَبدَأُ بِالخَلِّ عِندَنا ، کَما تَبدَؤونَ بِالمِلحِ عِندَکُم ؛ فَإِنَّ الخَلَّ لَیَشُدُّ العَقلَ .
ما با سرکه آغاز مى‏کنیم ، چنان که شما با نمک آغاز مى‏کنید؛ چرا که سرکه ، عقل را استحکام مى‏بخشد.
الکافی ، جلد 6 ، صفحه 329 ، حدیث 5 ، المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 283 ، حدیث 1915 کلاهما عن إسماعیل بن جابر ، مکارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 413 ، حدیث 1399 ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 398 ، حدیث 16 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 244
—————————–
الکافی به نقل از محمّد بن على همدانى:
إنَّ رَجُلاً کانَ عِندَ الرِّضا علیه‏السلام بِخُراسانَ ، فَقُدِّمَت إلَیهِ مائِدَهٌ عَلَیها خَلٌّ ومِلحٌ ، فَافتَتَحَ علیه‏السلام بِالخَلِّ فَقالَ الرَّجُلُ : جُعِلتُ فِداکَ ! أمَرتَنا أن نَفتَتِحَ بِالمِلحِ؟ !
فَقالَ : هذا مِثلُ هذا – یَعنِیالخَلَّ – وإنَّ الخَلَّ یَشُدُّ الذِّهنَ ، ویَزیدُ فِی العَقلِ .
مردى در خراسان، نزد امام رضا علیه السلام بود. در این هنگام ، نزد ایشان سفره‏اى گستردند که در آن، سرکه و نمک بود. امام علیه السلام با سرکه آغاز کرد. آن مرد گفت: فدایت شوم! به ما فرموده‏اى که با نمک، آغاز کنیم.
فرمود: «این ، همانند آن (یعنى نمک) است. سرکه، ذهن را استحکام مى‏بخشد و عقل را افزون مى‏کند».
الکافی ، جلد 6 ، صفحه 329 ، حدیث 4 ، المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 286 ، حدیث 1931 ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 303 ، حدیث 14 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 250

بیشتر بخوانید:  عرقیاتی که در فصل بهار باید بنوشیم

—————————–
امام رضا علیه السلام :
مَن أرادَ ألاّ یَسقُطَ اُذناهُ ولا لَهاتُهُ ، فَلا یَأکُل حُلوا إلاّ تَغَرغَرَ بِخَلٍّ .
هر کس مى‏خواهد گوش هایش و نیز زبان کوچکش فرو نیفتد، هیچگاه شیرینى نخورد، مگر این که پس از آن، سرکه غِرغِره کند.
طبّ الإمام الرضا علیه‏السلام ، صفحه 40 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 325 وفیه «… حتى یتغرغر بعده بخلّ» دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 330
—————————–
امام صادق علیه السلام :
کانَ أحَبَّ الصِّباغِ إلى رَسولِ اللّه‏ِ صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم الخَلُّ ، وأحَبَّ البُقولِ إلَیهِ الحَوکُ ، یَعنِی : الباذَروجَ .
محبوبترین نان خورِش نزد رسول الله (ص) که لقمه را درونش فرو برند، سرکه و محبوبترین سبزی نزد آن حضرت حوک ( باذروج) بود.
جامع الأحادیث للقمّی ، صفحه 227 ، المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 320 ، حدیث 2077 عن الشعیری من دون إسنادٍ إلى المعصوم وفیه «کان أحبّ البقول إلى رسول اللّه‏ صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم الباذروج» ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 304 ، حدیث 18 دانش نامه احادیث پزشکی : 2 / 198
—————————–
رسول خدا(ص) :
إن الله و ملائکته یصلّون علی خوان علیه خل و ملح
خداوند و فرشتگانش رحمت می کنند بر سفره ای که در آن سرکه و نمک است. ( محاسن ، ج 2 ، ص 487)

—————————–
سرکه در چه مواقعی مضر است:

مکارم الأخلاق :
شَکا بَعضُهُم إلى أبِی الحَسَنِ علیه‏السلام کَثرَهَ ما یُصیبُهُ مِنَ الجَرَبِ ، فَقالَ : إنَّ الجَرَبَ مِن بُخارِ الکَبِدِ ؛ فَاذهَب وَافتَصِد مِن قَدَمِکَ الیُمنى ، وَالزَم أخذَ دِرهَمَینِ مِن دُهنِ اللَّوزِ الحُلوِ عَلى ماءِ الکَشکِ ، وَاتَّقِ الحیتانَ وَالخَلَّ .
فَفَعَلَ فَبَرِئَ بِإِذنِ اللّه‏ِ تَعالى .
کسى نزد امام کاظم علیه السلام، از فراوانى گَرى اى که بدان مبتلا بود، اظهار ناراحتى کرد. فرمود : «گَرى ، از بخارِ جگر است . برو و پاى راست خود را رگ بزن و بر استفاده کردن از دو درهم روغن بادام شیرین ، همراه با آب کشک جو ، ملازمت کن و از [خوردن] ماهى و سرکه نیز حذر کن» .
آن مرد ، این کار را انجام داد و به اذن خداوند عز و جل ، بهبود یافت .
مکارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 176 ، حدیث 527 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 128 ، حدیث 90 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 516

بیشتر بخوانید:  تأثیر تماس پوستی (پوست به پوست مادر و نوزاد) در کاهش مرگ نوزادان

—————————–
کتاب من لا یحضره الفقیه به نقل از ابوسعید خُدْرى:
أوصى رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم عَلِیَّ بنَ أبی طالِبٍ علیه‏السلام فَقالَ : یا عَلِیُّ : . . . اِمنَعِ العَروسَ فی اُسبوعِها مِنَ الأَلبانِ ، وَالخَلِّ ، وَالکُزبُرَهِ ، وَالتُّفّاحِ الحامِضِ ، مِن هذِهِ الأَربَعَهِ الأَشیاءِ .
فَقالَ عَلِیٌّ علیه‏السلام : یا رَسولَ اللّه‏ِ ، ولِأَیِّ شَیءٍ أمنَعُها هذِهِ الأَشیاءَ الأَربَعَهَ؟
قالَ : لِأَنَّ الرَّحِمَ تَعقَمُ وتَبرُدُ مِن هذِهِ الأَربَعَهِ الأَشیاءِ . . . .
فَقالَ عَلِیٌّ علیه‏السلام : یا رَسولَ اللّه‏ِ ، ما بالُ الخَلِّ تُمنَعُ مِنهُ؟
قالَ : إذا حاضَت عَلَى الخَلِّ لَم تَطهُر أبَداً بِتَمامٍ ، وَالکُزبُرَهُ تُثیرُ الحَیضَ فی بَطنِها وتُشَدِّدُ عَلَیهَا الوِلادَهَ ، وَالتُّفّاحُ الحامِضُ یَقطَعُ حَیضَها فَیَصیرُ داءً عَلَیها .
پیامبر خدا ، به على بن ابى‏طالب سفارش کرد و به او فرمود : «اى على! عروس را در هفته اوّلش از شیر، سرکه، گشنیز، سیب تُرش، از این چهار چیز، باز بدار» .
على علیه‏السلام پرسید : اى پیامبر خدا ! براى چه او را از این چیزها باز بدارم؟
فرمود : «زیرا از این چهار چیز ، زهدان سِتَروَن و سرد مى‏شود . . .» .
على علیه السلام [دیگر بار] پرسید : اى پیامبر خدا ، امّا از این میان ، از سرکه چرا باز داشته مى‏شود؟
فرمود : «اگر در حالى که سرکه خورده است ، عادت ماهانه شود ، هرگز کامل پاک نگردد ، گشنیز هم حیض را در شکم وى برمى‏انگیزانَد و زادن را بر او سخت مى‏سازد . سیب تُرش نیز حیض شدن او را قطع مى‏کند و این عارضه براى وى یک بیمارى مى‏شود».
کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد 3 ، صفحه 551 ، حدیث 4899 ، علل الشرائع ، صفحه 514 ، حدیث 5 ، الاختصاص ، صفحه 132 وفیه «تبور» بدل «تثیر» ، بحار الأنوار ، جلد 103 ، صفحه 280 ، حدیث 1 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 596

بیشتر بخوانید:  آزمایش تشخیص ید طبیعی از ید شیمیایی در نمک طعام و نمک شیمیایی

——————————————————————————————————————–

تهیه کننده : سید محمد حسن حاجی محمدی
با تشکر از آقایان حاج سید اسماعیل حاجی محمدی و سید محمد کاظمی بابت مصاحبه انجام شده با این عزیزان

 

سرکه خانگی - بخش چهارم (سرکه در احادیث)

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برای برقراری امکان تعامل با شما کاربر محترم خواهشمند است شماره همراه خود را در فیلد مربوطه وارد نمایید.شماره موبایل شما در سایت منتشر نخواهد شد.

لطفا جای خالی را با مقدار مناسب پر کنید.حاصل همواره عددی مثبت است. *

دکمه بازگشت به بالا
بستن