چرا در طب اسلامی ایرانی "نزله و زکام" مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود اسلایدر صفحه اول - سایت حکیم دکتر روازاده |
آخرین خبرها
خانه / اسلایدر صفحه اول / چرا در طب اسلامی ایرانی “نزله و زکام” مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود
چرا در طب اسلامی ایرانی “نزله و زکام” مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود

چرا در طب اسلامی ایرانی “نزله و زکام” مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود

در این مطلب ضمن بررسی انواع “نزله و زکام” به این سؤال پاسخ داده شده که چرا در طب اسلامی ایرانی از نزله و زکام به‌عنوان “امّ الامراض” یا مادر بیماری‌ها یاد می‌شود.

به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبرنگاران پویا؛ در سخن پزشکان ایران و سرزمینهای اسلامی، خروج ترشحات فرودآمده از سر از طریق بینی، «زکام» نامیده می‌شود، همین ترشحات اگر از پشت حلق فرو بریزند به بیان حکیمان «نزله» نام می‌گیرند.

نزله و زکام براساس سبب‌شناسی حکما، به هشت گونه تقسیم می‌شوند؛ نکات زیادی در تطبیق‌دهی و تناظر اقسام «زکام و نزله» با بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی یا نازوفارنژیت، سینوزیت، و رینیت آلرژیک وجود دارد که در این نوشتار نمی‌گنجد اما صرف‌نظر از جزئیات تخصصی، توجه به یک نکته بسیار ضروری است:

اصل بسیار مهم و تعیین‌کننده در درمان همۀ اقسام هشتگانۀ زکام و نزله، این است که نخست گرم یا سرد بودن ترشحات از هم افتراق داده شود و براساس این افتراق، رویکرد درمانی درست و سودمند انتخاب شود.

با چه معیارهایی می‌توان نزله و زکام گرم را از نزله و زکام سرد افتراق داد؟ اکنون این معیارها را بررسی می‌کنیم:

معیارهای بالینی افتراق گرمی از سردی در نزله و زکام

مادۀ نزله و زکام بر اساس چند ویژگی قابل تقسیم‌بندی و افتراق است:

۱٫ قوام ترشحات (رقیق یا غلیظ بودن ترشحات)
۲٫ رنگ ترشحات (بی‌رنگ، سفید، خاکستری، زرد، سبز، و طیف‌های بینابینی)
۳٫ تأثیر حسی ترشحات بر مخاط حلق یا بینی (مانند سوزش و خارش و گزش در بینی و حلق)
۴٫ همراهی با نشانه‌های گرمی یا سردی در سر و صورت و چشم
۵٫ تغییرات صدا (خشونت صدا، گرفتگی صدا، تودماغی شدن صدا…)
۶٫ علایم سیستمیک (مانند تب)
۷٫ علایم ویژۀ دیگر در زبان، نبض، و ادرار.

بیماران به‌شرط توجه و آگاهی از بدن خود، می‌توانند برخی از معیارهای بالا را تشخیص دهند و تا زمان مراجعه به طبیب، دست‌کم از درمان‌های گیاهی نادرست و زیان‌آور خودداری کنند.

این ویژگی‌ها نشانۀ گرمی ترشحات است:
۱٫ رقیق و آبکی بودن ترشحات
۲٫ بی‌رنگی یا زرد بودن ترشحات
۳٫ ایجاد خارش، سوزش و گزش در مخاط بینی و راه‌های هوایی
۴٫ پیدایش سرخی چشم و چهره همراه با احساس حرارت در آنها

در این حالت، باید داروهایی استفاده شوند که کیفیت و قوام ترشحات نزله و زکام گرم را اعتدال ببخشد یعنی هم از تندی و گرمی ترشحات بکاهند و هم آنها را قدری غلیظ‌تر کنند تا از تشدید عوارض و ورود و نفوذ این ترشحات به اعضای دیگر بدن جلوگیری شود.

به‌یاد داشته باشید که نفوذ ترشحاتِ رقیقِ سوزان به مجاری گوش، راه‌های تنفسی و بافت ریه، دستگاه گوارش، نیام‌های عضلات مجاور دستگاه تنفس و ستون فقرات، عامل بسیاری از ابتلائات بعدی شمرده می‌شود و از همین رو بوده است که حکما، زکام و نزله را «مادر بیماری‌ها» (امّ الامراض) می‌دانستند.

مصرف گیاهان دارویی با طبیعت گرم در درمان نزله و زکام گرم، زیان‌آور شمرده می‌شود؛ برخی از گیاهان و غذاهای نامناسب در درمان زکام و نزلۀ گرم عبارت‌اند از:
ــ آویشن شیرازی
ــ مرزنجوش
ــ سیر و پیاز تند
ــ زنجبیل و دارچین
ــ غذاهای پرادویه و تند.

برخی از خوراکهای مناسب برای کاهش علایم نزله و زکام گرم و پیشگیری از عوارض بعدی آن از این قرارند:

ــ آش جو یا سوپ جو همراه با ماش و عدس و گشنیز و آلوبخارا (و البته بدون شیر و قارچ)
ــ خوراک آب‌پزی شامل کدوی سبز، باقلا، لوبیاسبز، به، نخود سبز، گشنیز و آلوبخارا همراه با مقدار اندکی ادویه
ــ عناب یا شربت آن
آـ خیساینده ــ چای سرد شدۀ گل بنفشه، یا گل پنیرک، یا گل و ریشۀ خطمی
ــ لعاب به‌دانه
ــ ماءالشعیر طبی (با ماءالشعیرهای موجود موجود در بازار کاملاً متفاوت است)
ــ عسل‌آب رقیق و گرم (یک لیوان) همراه با آبِ یک عدد لیموی تازه (به‌صورتی که نه بسیار ترش باشد و نه بسیار شیرین)
ــ زرده تخم‌مرغ عسلی.

در حالت تب بالا همراه با علایم عفونت میکروبی ممکن است مصرف آنتی‌بیوتیک ضروری باشد؛ این امر به‌ویژه درباره خردسالان و سالخوردگان و کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند بسیار جدی‌تر است.

تشخیص و درمان برونشیت، سینوزیت، پنومونی، فارنژیت… باید با ملاحظات خاص توسط طبیب حاذق با رویکرد تلفیقی انجام شود و آنچه گفته شد برای درمان جامع، به هیچ وجه کافی نیست.

منبع:مجید انوشیروانی؛ متخصص طب سنتی ایران

کدمطلب:A97060510

خط مشی احیای سلامت در بازنشر مطالب مندرج در دیگر منابع 

نظر دهید

تذکر مهم در خصوص درج نظرات:
- حتما نظری مرتبط با موضوع این مطلب درج نمایید. به مطالب غیر مرتبط ترتیب اثر داده نخواهد شد.
- بعد از تایید مدیریت سایت نظر شما، برای عموم قابل نمایش خواهد بود و فقط متن پیام و نام شما، برای عموم نمایش داده می شود **شماره موبایل شما منتشر نخواهد شد** و محرمانه باقی خواهد ماند.
- برای برقراری امکان تعامل با شما کاربر محترم خواهشمند است شماره همراه خود را در فیلد مربوطه وارد نمایید.
- به نظراتی که شماره همراه کاربر درج شده است با اولویت بالاتر رسیدگی می گردد.
- از درج سوال پزشکی غیر عمومی در بخش نظرات جداً خودداری فرمایید چرا که به این پرسشها پاسخ داده نمی شود.

برای برقراری امکان تعامل با شما کاربر محترم خواهشمند است شماره همراه خود را در فیلد مربوطه وارد نمایید.شماره موبایل شما در سایت منتشر نخواهد شد.

لطفا جای خالی را با مقدار مناسب پر کنید.حاصل همواره عددی مثبت است. *